Problemen bij uitvoeringsorganisaties zijn voor hoogleraar Erasmus Universiteit 'interessant, maar niets nieuws'

De Belastingdienst, het UWV, de Sociale Verzekeringsbank, het Centraal Bureau Rijvaardigheid. Allemaal hebben we wel eens met deze instanties te maken of te maken gehad. Maar veel van deze organisaties kwamen negatief in het nieuws, bijvoorbeeld de belastingdienst bij de Toeslagenaffaire, waarbij duizenden ouders de dupe werden van een wantrouwende overheid. Hoe kan het anders? De tijdelijke Commissie Uitvoeringsorganisaties presenteerde daar donderdag een rapport over.

Burgers komen in de knel door de slechte samenwerking tussen kabinet, Tweede Kamer en uitvoeringsorganisaties. En daarom moet er in het nieuwe regeerakkoord meer aandacht zijn voor de uitvoerbaarheid van beleid en de menselijke maat daarin. Dat zijn de belangrijkste uitkomsten in het onderzoek naar de problemen bij de uitvoeringsorganisaties. 

Sandra van Thiel, hoogleraar Publiek Management aan de Erasmus Universiteit, onderzoekt al 25 jaar verhouding tussen overheid en uitvoeringsorganisaties en voor haar zijn de uitkomsten van het rapport niet nieuw. "Op basis van mijn onderzoek wist ik veel dingen al veel langer." Van Thiel noemt het 'wel interessant dat deze constatering uit de koker van de politiek zelf komt'. "Er zijn de afgelopen anderhalf jaar een aantal rapporten verschenen die deze problematiek analyseert. Zowel vanuit ministeries, de Raad van State en nu dus vanuit de Tweede Kamer. Allemaal komen ze eigenlijk tot dezelfde conclusie en dat biedt wel hoop dat er ook wat met die conclusies gaat gebeuren."

Belangrijk rapport

Het is volgens Van Thiel daarom een belangrijk rapport. Het laat namelijk zien wat de oorzaken van de problemen zijn en wie de veroorzakers zijn. De oorzaken liggen volgens Van Thiel namelijk niet alleen bij de uitvoeringsorganisaties. Het is daarom van belang dat de politiek zelf snapt wat hun eigen bijdrage is aan de problemen.

Een deel van de oplossing ligt volgens Van Thiel in de uitvoering van uitvoeringstoetsen. "Uitvoeringsorganisaties toetsen nieuw beleid om te zien of het uitvoerbaar is en wat het gaat opleveren. Het idee is dat die uitvoeringstoetsen nu meer aandacht krijgen, ook bij de bespreking van nieuw beleid. En dat wijzingsvoorstellen die in de Kamer worden gedaan ook worden getoetst op uitvoerbaarheid." De amendementen veroorzaken volgens Van Thiel vaak allerlei kleine wijzigingen in de regels. Daardoor komt de uitvoerbaarheid in gevaar komt.

Verkiezingen

Van Thiel vraagt zich wel af of er ook echt iets met de conclusies van het rapport wordt gedaan. "Het is te hopen dat de Kamer deze aanbevelingen zich ook daadwerkelijk aantrekt en ook z'n eigen gedrag gaat veranderen." Het rapport gaan volgens de hoogleraar in ieder geval een belangrijke rol spelen in de verkiezingen. "Zeker in de onderhandelingen straks bij de nieuwe formatie gaat dit echt een heel belangrijk punt worden." 

Deel dit artikel: