Telecommuseum zet schouders er weer onder na brand: 'Schade is niet in geld uit te drukken'

‘Een nummer draaien’ en ‘ik ga ophangen’ zijn uitdrukkingen die horen bij telefoneren, maar met de huidige telefoons wordt er niet meer gedraaid en opgehangen. Hoe dat vroeger ging, is te zien in het Houweling Telecommuseum in Rotterdam-Noord.

In het museum is de geschiedenis van de telefonie te beleven. Alles werkt nog: complete telefooncentrales worden door vrijwilligers onderhouden. De vrijwilligers zijn zes weken geleden opgeschrikt door brand. Op 26 januari is een deel van de collectie daardoor verwoest. 

De telefooncentrales en alle telefoontoestellen zijn ongeschonden uit de brand gekomen, maar de fotoboeken, bandrecorders, archiefmateriaal en apparatuur op de eerste verdieping niet. Dat stond precies in het gedeelte waar de brand woedde. 

Niet te blussen

Frank Muller is voorzitter van het bestuur van het Telecommuseum. Op die bewuste dinsdagmiddag van de brand was hij aanwezig. Terwijl hij in het getroffen gedeelte tussen de zwartgeblakerde muren staat, vertelt hij: 

“De film van de brand gaat al zes weken door ons heen. Vanaf het moment dat je op de trap stond om te blussen en dacht ‘dat gaat het niet worden door de rookontwikkeling'. We hadden zoveel plannen hiermee.” 

De schade aan het pand wordt geschat op 150 duizend tot 200 duizend euro. De schade voor de medewerkers en vrijwilligers is niet in geld uit te drukken. “Dat zit in herinneringen, momenten, in beelden, foto’s, collega’s. Dat is in principe voor een groot gedeelte weg”, aldus Muller. 

De schade is niet in geld uit te drukken

Het Houweling Telecommuseum is opgericht in 1974 en gevestigd in de oude telefooncentrale voor Rotterdam-Noord aan de Vlaggemanstraat. Het museum laat de historie van de Rotterdamse telefonie vanaf 1880 zien. Veel medewerkers en vrijwilligers hebben bij de PTT gewerkt, de voorloper van het huidige KPN Telecom. 

Zwarte bakelieten telefoon met draaischijf

In één van de vitrines liggen Rotterdamse telefoongidsen van begin twintigste eeuw. In die periode heeft nog niemand van tiencijferige telefoonnummers gehoord. Sterker nog, het telefoonnummer 1 is in gebruik. De firma Ruijs & Co aan de Veerkade heeft dat nummer. Het Rotterdamsch Nieuwsblad is te bereiken op 1234. 

Telefoongids Rotterdam met links onderaan nummer 1

Afbeelding

Een rondleiding door het museum is voor veel mensen een feest der herkenning. De zwarte bakelieten telefoon met draaischijf, de eerste druktoetstelefoon, een telex en een fax. Maar ook de eerste autotelefoon, de semafoon en natuurlijk ook de bekende grijze telefooncel die zo lang in het straatbeeld te zien is geweest. 

Kijk hier naar telefoons door de jaren heen

De collectie van het museum is niet alleen in de Rotterdamse Vlaggemanstraat te zien. Wie naar Nederlandse televisieseries of films kijkt die zich in het verleden afspelen, loopt grote kans toestellen uit het Houweling Telecommuseum te zien. 

Spullen te zien in films

“We lenen spullen uit aan alle Nederlandse speelfilms”, vertelt Hans Noordhoek van het museum. “De Baantjerfilms, Bankier van het Verzet, De Slag om de Schelde, in die films zijn onze toestellen te zien.” Voor de liefhebbers en kenners van telefonie is het soms een heel gepuzzel om het juiste toestel te kiezen voor een bepaalde periode. “Wij kijken er heel kritisch naar, het moet kloppen”, aldus Noordhoek. 

In het museum is een aantal nog werkende telefooncentrales te zien en te horen. Allemaal zijn ze goed onderhouden door diezelfde liefhebbers en kenners. Wijnand Nouwels laat de werking van één van de centrales zien. 

Het Houweling Telecommuseum in Rotterdam-Noord is vanwege de coronamaatregelen momenteel gesloten. In de normale situatie is het museum elke dinsdag of op afspraak open. Meer informatie daarover op de website van het museum. 

Meer over dit onderwerp:
Nieuws Vergeten Verhalen Rotterdam KPN
Deel dit artikel: