Geneeskrachtige modder, drijvende badhokjes en andere verhalen over de 800-jarige badplaats Rockanje

Van heinde en verre komen mensen aan het begin van de vorige eeuw naar Rockanje voor een modderbad. Modder uit Meertje De Waal zou genezend zijn. Het is één van de verhalen uit de achthonderd jaar lange geschiedenis van de badplaats.

Het zou een mooi feest moeten worden in 2020: de viering van 800 jaar Rockanje. Maar net als bij zoveel andere activiteiten, gooit ook hier corona roet in het eten. Toch willen het Comité 800 jaar Rockanje, het Streekarchief Voorne-Putten en de plaatselijke supermarkt het 800-jarig bestaan van de badplaats niet helemaal ongemerkt voorbij laten gaan.

Dus wordt de geschiedenis van Rockanje verteld in een spaaralbum. De ontwikkeling vanaf het jaar 1220 tot nu is beschreven door Bob Benschop van het Streekarchief. Het album is al rijk geïllustreerd, maar door boodschappen te doen bij supermarkt Plus in Rockanje, kunnen inwoners nog meer foto’s verzamelen en zo de geschiedenis van hun eigen dorp bij elkaar sparen. De spaaralbums worden deze week huis aan huis verspreid.

Oorkonde uit 1220

We ontmoeten Bob Benschop aan de Vleerdamsedijk in Rockanje. “Dit is een historische plek”, zegt hij. “Hier is het begonnen.” In het jaar 1220 schenkt de Heer van Voorne een deel van zijn land aan monniken uit het Vlaamse Ter Doest. Zij hebben hem in 1214 geholpen toen stormvloeden grote delen van Voorne onderwater zetten. In de oorkonde waarmee de Heer van Voorne het gebied aan de monniken schenkt, wordt de naam ‘Rockanje’ voor het eerst genoemd. 

Afbeelding

De monniken bedijken het gebied en beginnen er met veeteelt en landbouw. Het dorp Rockanje ontstaat pas in de volgende eeuw. Op de plek waar nu nog altijd de molen van Rockanje staat, is al in het jaar 1338 een molen te vinden. Door storm zijn de afgelopen eeuwen minstens zes molens verwoest en weer opgebouwd. De huidige molen is uit 1718.

Het Meertje De Waal vlak bij de Vleerdamsedijk neemt een bijzondere plek in in de geschiedenis van Rockanje. “Meertje De Waal is ontstaan toen de Vleerdamsedijk werd aangelegd”, vertelt Benschop. “Daarmee werd de middeleeuwse kreek de Strype afgedamd en wat er overbleef is Meertje De Waal.” 

De Rots van Rockanje

Het meertje blijkt een bijzondere eigenschap te hebben. “Alles wat je erin plaatste, daar ontwikkelde een laag kalk omheen, dus ook bijvoorbeeld om de rietstengels. Dat werd een verzamelobject in de 18e en 19e eeuw.”

Maar dat is niet alles. Het Meertje De Waal blijkt nog meer bijzondere krachten te hebben. Aan de modder uit het meertje wordt geneeskrachtige werking toegeschreven. “Dus als je last had van je rug of je had reuma, dan moest je in een bad met opgewarmde modder gaan liggen en dan genas je”, vertelt Bob Benschop. 

De geneeskrachtige modder zorgt begin 20e eeuw voor een hele industrie. “Boerderij Walesteijn naast het meertje werd verbouwd tot modderbadinrichting en mensen kwamen van heinde en verre om modderbaden te nemen.”

Anthony Fokker is één van de mensen die naar Rockanje komt voor de genezende modder. “Begin jaren twintig was het ook opeens weer over nadat nieuw onderzoek had aangetoond dat de modder helemaal niet zo bijzonder was. Toen was het in één klap voorbij.”

Afbeelding

De modderinrichting. Bron: Streekarchief Voorne-Putten

Tegenwoordig is Rockanje bekend als badplaats. ‘Rockanje badplaats zonder franje’ is een bekende tekst van zanger Gerard Cox. Dat begint in het jaar 1890. “Toen hebben ze een oude strandtent uit Ameland aangekocht en die hier op het duin neergezet”, zegt Bob Benschop, terwijl we met hem op het strand van de Eerste Slag staan. Die strandtent krijgt de naam Rockanje’s Hoop. 

Het loopt dan nog geen storm naar het strand van Rockanje. Het plaatsje ligt eeuwenlang relatief geïsoleerd. Het ligt aan de kust, maar er is geen haven. Er waren hooguit wat karrensporen of zandpaden richting het dorp. Als de RTM in 1906 een tramlijn naar Voorne-Putten aanlegt, krijgt Rockanje als één van de weinige dorpen geen aansluiting op het net. Pas bij de aanleg van de Groene Kruisweg kreeg Rockanje een aansluiting met verharde weg.


In de jaren twintig van de vorige eeuw trekt het strand van Rockanje echt toeristen aan. Op 7 juli 1923 wordt de Hygea geopend, een drijvend vlot met badhokjes zodat badgasten zich kunnen omkleden. Dat was officiële start van Rockanje als badplaats. In 1957 wordt de Tweede Slag aangelegd.

Afbeelding

Hygea aan het strand. Bron: Streekarchief Voorne-Putten

Al deze historische verhalen komen aan bod in het verzamelalbum dat ter gelegenheid van het 800-jarig bestaan van Rockanje is gemaakt. En natuurlijk zijn er meer verhalen. Het Circuit van Rockanje wordt niet vergeten. Van 1959 tot 1974 is het dorp elk jaar het wedstrijdcircuit voor motorraces. En er is onder meer aandacht voor de kerk, de middenstand, het onderwijs en flora en fauna in acht eeuwen Rockanje. 

'Badplaats zonder franje' bij de opgang van de Eerste Slag:

Afbeelding

Deel dit artikel: