Rotterdamse partijen willen onafhankelijke tuchtrechter voor fouten agenten

Niet langer de politieleiding, maar juist een speciale onafhankelijke tuchtrechter moet onderzoek doen en een straf opleggen als politieagenten verwijtbaar fout gehandeld hebben. Dat is een oproep van de PvdA, D66, GroenLinks en Nida in de Rotterdamse gemeenteraad. De partijen willen dat de nationale politie dit gaat onderzoeken. "Met een tuchtrechter creëer je meer onafhankelijkheid, transparantie en mogelijk ook meer begrip van burgers voor de uitspraak", zo zegt PvdA-raadslid Steven Lammering.

De oproep werd donderdag gedaan in het debat over de inzet van politiehonden. Aanleiding waren uitzendingen van het tv-programma Zembla over incidenten waarbij verdachten flink gewond raakten na de inzet van politiehonden. Ook was te zien dat er bij de training van politiehonden soms elektrische stoomstootjes worden toegediend.

Hond bleef doorbijten

Een 32-jarige Rotterdammer werd gebeten door een politiehond toen hij in zijn auto zat. De man zou onder invloed van lachgas overlast hebben veroorzaakt op de Hilledijk in Rotterdam-Zuid. Eenmaal uit de auto kreeg de man klappen en schoppen van de hondenbegeleider en ook schokken van een stroomstootwapen. De hond bleef doorbijten.

De rechtszaak tegen de man strandde in juli 2020. De rechter vond dat de verdachte zich niet had verzet. Ook vond de rechter de politiehond een te zwaar geweldsmiddel. Justitie onderzocht het optreden van de hondengeleider. Dat leidde niet tot vervolging. De Rotterdamse politiechef Fred Westerbeke vond het geweld wel te ver gaan. De hondengeleider kreeg een aantekening in zijn dossier. Ook erkende Westerbeke een week na de rechtszaak in 2020 de aansprakelijkheid van de politie.

'Verknipte honden'

Politiechef Fred Westerbeke legde de raad donderdag uit waarom de politie de hond had ingezet. Ook ging hij in op vragen van de raadsleden, zoals hoe vaak de honden worden ingezet. En de Partij voor de Dieren wilde weten waarom er nog met stroomstoten werd gewerkt bij de hondenopleiding. Ruud van der Velden van de PvdD: "Het is totaal gestoord. Hoe haal je het in je hoofd om een dier een stroomstoot te geven? Dat zijn verknipte honden geworden, die tegen de burgers worden ingezet."

Politiechef Westerbeke zei dat het gebruik van een halsband, die stroomstoten geeft, nog maar heel weinig gebruikt wordt in zijn eenheid. "Bij 5 van de 40 honden wordt het op dit moment nog gebruikt in heel specifieke trainingen. Wij zijn dit aan het uitfaseren",  zegt Westerbeke. Op andere manieren wordt er niet met stroomstoten gewerkt, verzekerde Westerbeke.

D66-raadslid Nadia Arsieni wilde weten waarom de politiehond die niet losliet weer gewoon  ingezet wordt. Politiechef Westerbeke zei dat de hond niet losliet omdat de begeleider nog met de verdachte bezig was. Hij kon het commando om te stoppen niet aan de hond geven. Na het incident is er met de diensthond getraind en hij reageert normaal, dus is nog gewoon in dienst.

Het afgelopen jaar zijn de politiehonden 1650 keer ingezet. Bij 37 inzetten was er geen of weinig letsel. In 33 keer was de verwonding van de verdachte ernstiger.

Grote hectiek

De Rotterdamse Hoofdofficier van Justitie Hillenaar legde uit dat de politie vaak moet handelen in grote hectiek. Soms is er veel agressie. Het gebruik van strafrecht bij agenten die de fout in gegaan zijn komt minder vaak voor. Politiechef Westerbeke zei dat als mensen fouten maken, ze daarop aangesproken moeten worden, maar er ook van moeten leren. Met direct naar het strafrecht grijpen, is de kans groot dat agenten voorzichtiger worden tijdens hun werk. Eerst dus disciplinaire straffen, maar als dat niet voldoet, dan moet strafrechtelijk vervolgd worden. Zowel de hoofdofficier als de politiechef en ook burgemeester Aboutaleb zeiden het idee van onderzoek door een speciale onafhankelijke tuchtrechter wel serieus in overweging te nemen.

Als voorbeeld van waar deze tuchtrechter ingezet kan worden, wijst Steven Lammering van de PvdA op de zaak van de agenten die racistische en discriminerende appjes uitwisselden in een eigen groepsapp.

GroenLinks sprak tijdens het debat donderdag de wens uit om maar zo snel mogelijk te stoppen met de inzet van de politiehonden, maar ook van politiepaarden. Het inzetten van deze dieren als machtsmiddel leidt volgens GroenLinks-raadslid Stephan Leewis tot verwonding bij de dieren. "Door tijdens de training de honden stroomstootjes te geven, worden de dieren gemarteld. Dat is immoreel", vindt Leewis.

Bescherming van agent

Andere partijen in de Rotterdamse raad, zoals Leefbaar Rotterdam, de VVD en het CDA, kwamen met flinke kritiek. Ze vroegen GroenLinks wat dan de alternatieven voor de agenten waren. Leefbaar-raadslid Robert Simons vroeg raadslid Leewis of dan maar vaker de wapenstok of het dienstwapen moest worden ingezet? Christine Eskes van het CDA: ”Mij bekruipt het gevoel dat de rechten van dier boven de rechten op bescherming van de agent gaan. Stuurt u liever agenten de straat op, zodat ze zelf letsel oplopen?" Eskes wees erop dat politiehonden ook vaak de redder in benauwde situaties zijn geweest.

Vincent Karremans van de VVD in Rotterdam wilde weten of ook reddingshonden voortaan niet meer bij rampen ingezet mochten worden. Stephan Leewis reageerde daarop door te zeggen dat dat een andere situatie is. Hij vindt dat de politie misschien ook alternatieven kan gebruiken als het waterkanon, zwaardere voertuigen of zelfs bijvoorbeeld een toekomstige robotpolitiehond of drones. Vincent Karremans vindt dat de politiehonden goed werk doen. Hij stelde zelfs voor om een plan in te dienen voor een onderscheiding van politiehonden.

Meer over dit onderwerp:
Nieuws
Deel dit artikel: