Dovenonderwijs in Rotterdam

In Rotterdam wordt al sinds 1847 dovenonderwijs gegeven. Dat begint bij de chirurg Machiel Polano. Hij werkt in het Coolsingelziekenhuis en woont in de Wijnstraat. Twee van zijn zeven kinderen zijn doof.

Hij haalt de Duitse dovenonderwijzer David Hirsch naar Rotterdam om zijn kinderen les te geven. Al gauw zijn meer mensen geïnteresseerd en ontstaat een schooltje in het huis van Polano.

Amman-methode


Op initiatief van artsen van het Coolsingelziekenhuis gaat dat schooltje in 1853 verder als de Vereeniging Inrigting voor Doofstommen-Onderwijs. Hirsch geeft les volgens de Amman-methode, vernoemd naar de Zwitserse arts Johann Konrad Amman die in de 17e eeuw ontdekt dat aangeboren doofheid ongeneeslijk is, maar dat stomheid (het niet kunnen spreken) verholpen kan worden.

Er zijn heel lang tegenstrijdige opvattingen over welke onderwijsmethode het meest geschikt is voor doven: het aanleren van spreektaal òf het leren van gebarentaal. In 1980 wordt in Nederland de gebarentaal pas als officiële taal toegestaan.

Dialect in gebarentaal

Het Stadsarchief Rotterdam heeft onlangs twee foto-albums gekregen van de Inrigting voor Doofstommen-Onderwijs. Het gaat om albums met foto's uit begin van de twintigste eeuw. Wanda Waanders van het Stadsarchief: "de vrijwilligers die de albums kwamen brengen, vertelden dat de keuze voor spreektaal veel impact had op de mensen. Sommigen verzetten zich ertegen en ontwikkelden een eigen gebarentaal. Daardoor zijn er verschillende soorten gebarentaal, met bijvoorbeeld ook verschillen tussen provincies."

De school die in halverwege de 19e eeuw bij Polano thuis is ontstaan, trekt steeds meer leerlingen. Er wordt uitgeweken naar een bovenwoning aan de Hoogstraat. Al snel daarna verhuist de school naar een locatie aan tussen de Diergaardelaan en de Coolsingel, de plek waar nu het Hiltonhotel staat.

Ammanstraat


Op die locatie blijft de school uitbreiden en er moeten gebouwen worden bijgebouwd. Het schoolbestuur vraagt de gemeente om een eigen Ammanstraat. Die straat komt er in 1883. Het is een zijstraat van de Coolsingel. Na het bombardement komt de straat anders te liggen en wordt het een zijstraat van de Kruiskade bij het Oude Luxortheater.

Het doveninstituut verhuist in 1962 naar een nieuw gebouw op de hoek van de Warande en de Boezemweg en krijgt ook daar weer een eigen straatnaam: het Ammanplein. In 1969 krijgt de dovenschool een nieuwe naam: de Ammanstichting.

Koninklijk

Ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan krijgt de stichting in 1978 het predicaat 'koninklijk'. Verschillende fusies vanaf 2002 zorgen ervoor dat het instituut nu de naam Koninklijke Auris Groep draagt.

Foto's:
- mondstandoefeningen in de klas op de dovenschool
- klaslokaal met kinderen in halve cirkel zodat ze elkaar kunnen zien
- meisjes krijgen ook les in huishoudelijke taken
- tuin achter de school aan de Coolsingel

Meer over dit onderwerp:
madm vergetenverhalen
Deel dit artikel: