GGZ-psycholoog over mentale gezondheid tijdens deze crisis: 'Kijk naar waar je wél invloed op hebt'

Met een gedeeltelijke lockdown en de herfst die steeds duidelijke zijn intrede doet, is het voor veel mensen niet makkelijk positief te zijn. Het baart psycholoog Maartje Smit van de GGZ-instelling FortaGroep dan ook zorgen dat er tienduizenden minder verwijzingen naar de GGZ zijn gegaan dan voorgaande jaren.

Een duidelijke verklaring is daar niet voor. Het roept vooral veel vragen op. "Is er een grotere groep zorgmijders die niet naar de huisarts durft vanwege risico op besmetting met het virus?", vraagt Maartje Smit zich af. "Of omdat ze niet tot last willen zijn en hun eigen klachten als minder belangrijk of dringend ervaren nu de zorg overbelast dreigt te raken? Of omdat men zich in een lockdown beter voelt zonder de sociale verplichtingen en gedwongen wordt om meer rust te nemen? Dat zijn de vragen die het bij mij oproept."

Smit zag tijdens de eerste lockdown eerder dit jaar ook een terugloop in aanmeldingen, maar na de eerste schrik begon iedereen z'n draai weer te vinden. "De digitale zorg nam toe. Behandelaren deden hun uiterste best zodat zorg op afstand toch door kon gaan."

Nieuw terrein

"Veel mensen ervaren door de dreiging van het coronavirus gevoelens van stress, angst en onveiligheid", merkt Smit. "Ze maken zich zorgen om hun eigen gezondheid en die van een naaste, maar ook over de toekomst. Over hun baan, of hun vakantie nog doorgaat, de invloed van deze crisis op de economie. Het is nieuw terrein voor iedereen. Dat betekent dat veel mensen zoekende zijn naar hoe ze hierop moeten reageren."

"Mensen kunnen zich machteloos, boos of angstig voelen. Het gevoel dat allerlei dingen worden afgepakt", ziet de psycholoog. "Geen feestjes meer, niet gezellig in een restaurant, het beperken van sociale contacten."

Het is volgens Smit onze neiging om ons tegen zorgen en negatieve emoties te verzetten. "Dat helpt ons in dit geval niet verder. Je verliest veel energie aan dingen waar je eigenlijk geen invloed op hebt."

Eigen controle

Die negatieve gevoelens kunnen weer afnemen wanneer ergens weer een stuk eigen controle en regie wordt ervaren over dingen in het leven. De psycholoog adviseert om te kijken waar je wel invloed op hebt. "Zorg ervoor dat je energie hebt voor andere zaken."

Een concrete tip van Smit is het beperken van informatie over de coronacrisis. "Het helpt niet om steeds maar het nieuws in de gaten te houden. Dat brengt je in een continue staat van alertheid. Je wilt deze stress juist voorkomen, of in ieder geval doseren." Dat kan volgens haar door vaste momenten op een dag te kiezen. Dat geldt ook voor het openen van Twitter, Facebook of Instagram. "Dat voorkomt dat je te veel in beslag wordt genomen door de coronacrisis en de bijkomende spanning."

Je kunt je hersenen trainen door aandacht te geven aan leuke dingen, zegt Smit. "Bijvoorbeeld door dagelijks positieve dingen op te schrijven. Er is altijd wel iets positiefs in een situatie te vinden. Het is belangrijk om daar oog voor proberen te hebben: de kleine momentjes die je een glimlach bezorgen."

Meer over dit onderwerp:
Nieuws GGZ Gezondheidszorg
Deel dit artikel: