Corona, Feyenoord City en investeerders; Koevermans spreekt uitgebreid over Feyenoord in 2020 en de toekomst van de club

2020 was een moeilijk en uitdagend jaar. Voor iedereen. Bij Feyenoord geldt dat helemaal. Want nog los van de coronacrisis liggen er met het nieuwe stadion in Feyenoord City en de zoektocht naar investeerders nog twee taaie dossiers op tafel. En net als corona werpen die dossiers hun schaduw alvast vooruit voor 2021. Opnieuw een roerig jaar. Een lang gesprek met algemeen directeur Mark Koevermans. “Het was een bizar jaar.”

“In februari dachten we nog, dit duurt twee of drie weken. Maar kijk hoe we nu zitten.” Vanwege de nieuw aangekondigde lockdown zal er nog steeds geen publiek in de stadions zitten, als de competitie wordt hervat in januari. De coronacrisis is dus zeker nog niet voorbij. Terwijl corona bij de directeur van Feyenoord in 2020 al voor de nodige slapeloze nachten heeft gezorgd.

Bekijk hieronder het hele interview van anderhalf uur met Feyenoord-directeur Mark Koevermans. De tekst gaat verder onder de video.

“Bij een begroting met Europa League voetbal hadden wij normaal gesproken qua omzet 70 miljoen gedraaid. Dat is nu uiteindelijk op 58 miljoen uitgekomen,” vertelt Koevermans. “We hebben kunnen besparen omdat alle medewerkers een offer hebben gebracht. Petje af daarvoor. Maar het was ook pure noodzaak. Het is nooit leuk om dit te moeten vragen aan je medewerkers, maar kijk wat er gebeurt met Blijdorp, Ahoy of het Luxor Theater. Een derde van de bezetting weg. Wij hebben elkaar nodig en dit is een tijdelijke situatie. Al gaat dat tijdelijk nu een beetje lang duren. We zijn er nog niet met deze besparingen, maar dit seizoen kunnen we goed afmaken.”

Het mag duidelijk zijn dat ook voor Feyenoord deze coronamalaise niet veel langer moet duren. Het eigen vermogen van de voetbalclub neemt snel af, na het opvangen van de financiële klappen. "We kunnen niet het hele gat dichten, wat we tekort komen omdat we zonder publiek voetballen. Daar
zal aan het eind van het seizoen een operationeel verlies uit komen. Maar we moeten ook de boel draaiende houden. We willen met 300 man uit de crisis komen. We willen een goed elftal op de been houden en om de prijzen spelen in Nederland. Anders is de patiënt toch nog overleden, terwijl wij er alles aan gedaan hebben.”

“We hebben nu nog een miljoen of 18 aan eigen vermogen. Daar hebben we aan het begin van seizoen ook op begroot. Zelfs als we ook van de zomer niemand verkopen, iets waar ik niet van uit ga, blijven we binnen de kaders van ons eigen vermogen. Maar de bodem raakt in zicht. Voor de toekomst moet er wat gebeuren.”

Gedwongen verkoop van spelers


Gelden uit Europees voetbal en transferinkomsten kunnen Feyenoord enorm helpen. Alleen is er deze zomer geen speler verkocht en de komende maanden zijn er geen extra inkomsten uit de Europa League meer. Als de financiële situatie zo nijpend is, ontkomt Feyenoord er mogelijk niet aan om spelers gedwongen te verkopen?

“We moéten niet verkopen,” reageert Koevermans op deze stelling. “Dit seizoen kunnen we goed afmaken. Maar er komt een uitdaging aan als we zonder publiek moeten blijven voetballen.  Dit seizoen hebben we de belangrijkste contracten in de zomer kunnen verlengen en we kunnen het seizoen ook met deze selectie afmaken. Ik ben wel eerlijk, onze filosofie is dat wij spelers zelf opleiden, beter maken om prijzen te winnen en dan verkopen. Daar kunnen wij de grootste stappen nog in maken. Dus bij de juiste prijs, is een speler van Feyenoord altijd te koop.”

Koevermans spreekt over de impact van de coronacrisis bij Feyenoord. Tekst gaat door onder de
video

Feyenoord wil op een andere manier het omzetverlies compenseren. Hierbij scheelt het veel of er vanaf circa maart weer met publiek gespeeld wordt, of het hele restant van de competitie in een leeg stadion. “Half maart zou nu ideaal zijn, dan hebben we nog 6 of 7 wedstrijden met publiek. Maar wij gaan er ook van uit dat dit nog het hele seizoen zo blijft. Dat kost ons ongeveer 800 à 900.000 euro per wedstrijd. Reken maar uit wat een verlies wij nog maken in de tien thuiswedstrijden die we nog hebben.”

“In het slechtste scenario, een heel seizoen zonder publiek spelen, dan kost ons dat 10 miljoen aan extra omzetverlies. Een hele harde klap voor ons. Hoe we dat oplossen zonder gedwongen te verkopen? In de winter is dat sowieso nog niet aan de orde, omdat we niet zeker weten dat het zonder publiek blijft. We krijgen nog uitstel van belasting en de NOW-regeling. In de maanden tussen juli en september moeten we kijken hoe we die klap exact opvangen. Zeker omdat we ook aan supporters en zakelijke relaties moeten vragen hoe zij kijken naar de restitutie waar zij ook recht op hebben. Het heeft ons dit seizoen enorm geholpen dat zij daar van af zagen. We kunnen het bijna niet nog een keer vragen of zij daar van af willen zien…”

Organisatiewijziging in 2021


Dit was al een bewogen jaar voor Feyenoord, in 2021 staat er ook veel te gebeuren. Een definitief besluit over Feyenoord City, het vervolg van de zoektocht naar investeerders en een organisatiewijziging. Het Engelse bedrijf Sporsology helpt Feyenoord bij dat laatste.

“Wij willen heel graag dat het eerste elftal en de jeugdacademy dichter op elkaar komen te zitten. Van onder 7 tot en met het eerste elftal willen wij dezelfde voetbalvisie, dezelfde oefeningen en medische begeleiding. Alle pijlers onder dezelfde verantwoordelijken, zodat er niet meer verschillend gewerkt wordt. Dit bedrijf helpt ons om te bekijken hoe we dit het beste kunnen doen.”

Feyenoord krijgt in de zomer van 2021 ook een nieuwe trainer. Arne Slot past bij dat plan, vindt Koevermans. “Met deze plannen zijn we al in maart begonnen en de uitvoering nu in oktober. De nieuwe trainer Arne Slot kan hier in worden meegenomen en zijn zienswijze geven.”

Investeerders: hoe concreet is het?


De veranderingen in de organisatie bij Feyenoord worden ook gezien als belangrijk voorbereidend werk voor de komst van een eventuele investeerder. In het jaar 2020 gonsde het weer van de geruchten; er zouden Amerikaanse investeerders klaar staan om veel geld in Feyenoord te steken. De komst van Arne Slot hoorde al bij hun masterplan en er zouden snel meerdere spelers volgen. Maar, hoe graag Feyenoord het ook zou willen, zo concreet zijn de onderhandelingen met die investeerders zeker nog niet.

“We zijn met de Amerikaanse zakenbank Lazard om tafel gegaan en hebben een aantal zaken in kaart gebracht,” vertelt Koevermans de laatste stand van zaken. “Wat is Feyenoord waard? En wat willen we hebben voor de club? Maar vooral: Wat we willen bereiken. Dat hebben we in zes punten in een businessplan opgeschreven en nu zijn we de markt op gegaan. Lazard toetst of er interesse is en hoe serieus dat is. Voor we dat kunnen zeggen gaan er eerst nog twee of drie maanden overheen. Dan weten we pas hoe concreet het is en de eventuele echt serieuze kandidaten er uit halen.”

Zelfs in het meest gunstige geval zit Feyenoord al in de voorbereiding op het nieuwe seizoen, voordat er daadwerkelijk extern geld binnen komt. “Ergens in het voorjaar gaan we om de tafel, als er serieuze interesse is. Dus dit traject loopt nog wel richting de zomer. Het komt dan wel mooi samen met de beslissing rond het nieuwe stadion en hoe we het nieuwe seizoen in gaan met corona. De dominosteentjes zouden mooi moeten vallen, maar garantie tot de voordeur gezien wat er
allemaal speelt.”

Dat Feyenoord graag een investeerder wil om zo meer armslag te hebben om de concurrentiestrijd met Ajax en PSV aan te gaan is bekend. Maar wat heeft de Rotterdamse club te bieden aan een investeerder? De tijd dat een sponsor of bedrijf een zak geld komt brengen en een club daarna kan doen en laten met dat geld wat het wil, ligt al lang achter ons. En wetende dat het gaat om bedragen van boven de 130 miljoen, is de vraag gerechtvaardigd wat een externe partij daar voor terug krijgt.

“Ik denk dat je als investeerder in Nederland een goede kans hebt om snel toegang te hebben tot de Champions League. De tweede plaats geeft al recht op het spelen van kwalificatie. Als wij regelmatig Champions League spelen, door een bepaalde kapitaalinjectie, dan krijgen wij dan al geld vanuit die competitie. Maar ook je spelers worden meer zichtbaar en hun waarde stijgt. Als je dat met een relatief laag bedrag bij Feyenoord kan realiseren, want in Engeland zit de top-6 dicht, dan is dat heel interessant. Nu instappen geeft best de kans dat er over 5 tot 7 jaar veel rendement uit te halen valt. Zeker bij Feyenoord, een club met 110-jarige historie in één van de grootste steden, een enorme achterban met een stabiele organisatie.”

Koevermans spreekt over de stand van zaken in de zoektocht naar een investeerder voor Feyenoord.
Tekst gaat door onder de video.

Koevermans laat de optie duidelijk open dat het ook kan zijn dat er dit voorjaar geen serieuze kandidaat blijkt te zijn. Of geen kandidaat die akkoord wil gaan met de voorwaarden van Feyenoord, dat ten aller tijden in het bezit wil blijven van een meerderheidsaandeel. Zodat het logo, de clubkleuren, technisch beleid en andere essentiële zaken altijd van Feyenoord blijven. De aandelen waar het om gaat, nu grotendeels nog in het bezit van de Vrienden van Feyenoord, waren tien jaar geleden nog 30 miljoen waard en nu een veelvoud. Wat als er helemaal geen investeerder gevonden wordt?

“Dan gaan we verder zoals we nu verder gaan,” zegt Koevermans. “Dan moeten we het heel erg van onze jeugdopleiding hebben. Van scouting van jonge talenten in Scandinavië en Oost-Europa. Alleen gaat het dan weer 2 tot 4 jaar duren voor we een team opgebouwd hebben en alle problemen opgelost hebben waar we nu mee te maken hebben. Uiteindelijk valt of staat het met hoeveel geld wij kunnen investeren, zoals in elk bedrijf. Het zou het proces heel erg versnellen als het ons lukt. Ajax is een viertal stappen verder dan wij zijn en op de lange termijn worden de club met het meeste geld het vaakst kampioen. Zo is het in onze business. Dus wij zullen mee moeten, of we willen of niet, maar wel op een verantwoorde manier.”

Feyenoord City: 'We kunnen nog steeds nee zeggen'


Alsof het managen van de gevolgen van Covid-19 en de zoektocht naar een investeerder nog niet voldoende is, heeft Koevermans natuurlijk nóg een hoofdpijndossier in zijn beheer. Het nieuwe stadion. De soap rondom Feyenoord City moet in 2021 tot zijn conclusie komen, als Feyenoord eindelijk duidelijkheid schept over het wel of niet doorgaan van de bouw van het nieuwe stadion. Want dat definitieve antwoord is nog altijd niet gegeven. Feyenoord wil de komende maanden tot september nog gebruiken om de financiering rond te krijgen, een garantie op de bouwkosten én een ‘upward’ in de businesscase. Daarmee wil Feyenoord er meer aan over houden dan nu op papier staat. De skepsis bij een flink deel van de kritische achterban is groot, maar Koevermans gelooft er nog steeds in dat het mogelijk is.

“We hebben bewust gekozen voor enkel nieuwbouw en wij vinden dat we dat goed moeten afmaken. Ik wil dat wij kunnen zeggen dat we er alles aan gedaan hebben om te bepalen of het kan, of niet. Het zou fantastisch zijn als het lukt, maar dan wel onder de voorwaarden zoals die geschetst zijn. Vooral de businesscase, die gaan we nog een keer helemaal berekenen. Er moet echt een ‘upward’ in zitten voor Feyenoord, nog iets beter dan hoe het nu op tafel ligt. De 25,4 miljoen is het minimum en daar moet naar boven toe nog rek in zitten. Dat is een harde eis van ons. We hebben nog tien maanden de tijd en die tijd hebben we ook hard nodig. Daarnaast zijn we er nog niet met de bouwkosten en is de financiering nog niet rond. Alleen dán gaan we het doen. Het moet echt goed zijn voor Feyenoord. Ik hoop dat mensen het vertrouwen hebben dat wij dit alleen doen als dat zo is. Wij zullen dan ook uitleggen waarom wij ‘ja’ zeggen. Geloof me, we nemen geen onverantwoorde risico’s.”

Maar is dat ook zo? Is het nu niet al een onverantwoord risico om door te blijven gaan? “We hebben niets uitgesteld, de laatste fase van de beslissing nemen we in september 2021. Als het stadion er komt, is dat nog steeds in 2025 klaar, daar komt geen extra tijd en kosten bij. Het kost ons geen extra geld. De kosten worden door een andere partij gedragen die laatste tien maanden.“

Bekijk hieronder het hele gedeelte van het lange gesprek met Mark Koevermans over Feyenoord
City: ‘Er is nog niets besloten, wij kunnen nog altijd nee zeggen’. De tekst gaat door onder de
video.

Alles hangt met elkaar samen. Niet alleen Feyenoord is gericht door de coronacrisis. Dit geldt uiteraard voor alles en iedereen. Waar er eerst nog geschat werd dat er nog 50 miljoen nodig was en dat de rest aan intenties was opgehaald, zijn er wat tegenslagen geweest. “Er zijn zeker tegenvallers geweest,” geeft Koevermans toe. “Maar ook meevallers. We zijn in gesprek met partijen die intenties hebben getekend. En sommigen twijfelen inmiddels, of kunnen niet meer betalen. Andere partijen stappen er wel in. We zijn er nog niet, zeg ik eerlijk. De komende zes tot acht maanden moeten nog langs deuren of zij, naast investeren in de club, ook willen investeren in een nieuw stadion.”

Het bestemmingsplan staat al vast, nu de gemeenteraad op 17 december groen licht heeft gegeven. Als er een nieuw stadion komt, krijgt De Kuip een nieuwe functie. De motie om meteen te renoveren als Feyenoord in september afziet van een nieuwe stadion, is van tafel geveegd. Wel zal de politiek Feyenoord ‘op maximale snelheid’ helpen bij een nieuw renovatieplan. Maar gezien dat nog steeds betekent dat er een nieuw bestemmingsplan moet komen, met nieuwe milieu- en geluidsonderzoeken en bezwaartermijnen, is de club zo weer een aantal jaren verder. Jaren waarin het stil staat in de ontwikkeling. Neem daarbij de ‘politieke druk’ om de woningbouw en impuls aan Rotterdam Zuid er doorheen te krijgen, een belangrijk doel van Feyenoord City, en de vraag is of Feyenoord nog wel ‘nee’ kán zeggen?

“Ik hoop dat wij ‘ja’ kunnen zeggen, als alle stoplichten op groen staan,” reageert Koevermans. “Dan ís het ook echt goed voor de club. Dat besluit nemen we met onze aandeelhouders, de Raad van Commissarissen, de directie, externe partijen, de gemeente, het stadion. Maar als die voorwaarden niet zijn ingevuld, dan doen we het niet. Dus ja, wij kunnen nog steeds nee zeggen.”

“Er leefde angst dat Feyenoord niet meer in De Kuip kan voetballen. Maar wij hebben als Feyenoord zijnde zelf ook een zienswijze ingediend tegen het bestemmingsplan. Omdat wij de garantie wilden zo lang als nodig in De Kuip te blijven spelen. Die garantie hebben wij. Zoals het nu staat in het bestemmingsplan is het zo: Als het stadion wél doorgaat, dan kunnen wij in De Kuip blijven spelen tot de dag dat wij het nieuwe stadion betreden. Daarna gaat er een ander ontwikkelingsplan voor De Kuip in werking. Stel, het nieuwe stadion gaat niet door, dan is ons de garantie gegeven dat wij voor onbepaalde tijd, onder de huidige voorwaarden, kunnen blijven spelen.”

Renoveren van De Kuip?


Blijven spelen in De Kuip is één. Spelen in een verbeterde versie van De Kuip is een ander verhaal. Zelfs de grootste liefhebbers van het stadion van Feyenoord, zien dat er wel iets moet gebeuren. Meer dan alleen een likje verf en nieuwe stoeltjes. Als Feyenoord écht stappen wil maken, moet het een groter stadion hebben, met betere faciliteiten. Daarbij zet de club dus nog steeds volop in op nieuwbouw. Een plan B, een renovatie van De Kuip, is nog niet aan de orde.

“Als het nieuwe stadion niet doorgaat, dan voetballen we sowieso hier nog wel even. Dan moet de ontwikkeling van het hele gebied terug naar de gemeenteraad,” zegt Koevermans. “En wij zullen eerst de scherven moeten oprapen. Er heeft vier tot vijf jaar tijd in dit plan gezeten en we moeten de gevolgen op een rij zetten. Natuurlijk moet er één en ander gebeuren aan dit stadion en is het aan de stadionexploitant om de meest noodzakelijke dingen op te lossen. Dan ben je waarschijnlijk alweer één of twee jaar verder.”

“Uiteindelijk hangt het er daarna vanaf wat je precies met De Kuip wilt doen, hoe lang het qua vergunningen daarna weer duurt. Er is nog geen alternatief in beeld voor het geval het nieuwe stadion niet doorgaat. Alles is daarbij open, wat ons betreft.”

Meer over dit onderwerp:
Sport Feyenoord interview longread Feyenoord-City
Deel dit artikel:

Reageren