TWEEDE WERELDOORLOG

Naam van SS'er prijkt nog altijd op schip ondanks toezegging naam te wijzigen

Pieter Schelte, op de boeg van de Pioneering Spirit.
© Media TV/archief
Pieter Schelte. De naam herinnert aan Pieter Schelte Heerema, een voormalig lid van de beruchte Duitse SS in de Tweede Wereldoorlog. De naam is nog altijd duidelijk te lezen op de boeg van een reusachtig offshoreschip in de Rotterdamse haven. In 2015 meldde eigenaar Allseas na ophef dat het schip voortaan als de Pioneering Spirit door het leven zou gaan. Dat was toen.
“Is het een provocatie of is het dommigheid?”, vraagt Niek Stam van FNV Havens, namens de ITF, de internationale vakbond van havenwerkers, zich nu af. “Iedereen die iets weet van geschiedenis snapt dat die naam niet op het schip hoort. Gaat Allseas het alsnog aanpassen? Leg het in elk geval uit.”
“Ik vind het onbegrijpelijk. Nog steeds”, reageert Micha Gelber. De 90-jarige Rotterdammer overleefde de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Hij sprak zich in 2015 uit tegen de naam op het schip en de toenmalige gastvrijheid van het havenbedrijf. “Toen is beloofd dat het schip een andere naam zou krijgen. Waarom is men dat deels alsnog niet nagekomen?”

Waffen SS

Pieter Schelte Heerema treedt aan het begin van de oorlog in dienst van het Duitse leger. Hij wordt lid van de beruchte Waffen SS. De Wiking Divisie, waarvan hij onderdeel uitmaakt, vecht onder meer in Oekraïne tegen de Russen.

In 1942 keert Heerema terug in Nederland. Hij trouwt dat jaar en bij dat huwelijk is de Duitse SS-chef in Nederland (Rauter), zijn Duitse officieren en bekende NSB’ers, zoals Rost van Tonningen, aanwezig. Deze laatste kan Heerema wel gebruiken bij het werk voor de Nederlandse Oost Compagnie (NOC). Honderden Nederlanders gaan eerst vrijwillig en later verplicht te werk in Oost-Europa voor de Duitsers. De meesten keren niet levend terug.

Na de oorlog is Heerema in Nederland veroordeeld voor het werk voor de Duitsers.

De internationale havenwerkersvakbond en Gelber zijn overigens niet de enige partijen die in 2015 reageren. Shell, dat zaken doet met Allseas, krijgt te maken met verweer van het Simon Wiesenthal Center, vernoemd naar de Oostenrijkse nazi-jager. Die druk leidt uiteindelijk tot de naamswijziging, al blijven met de Pioneering Spirit - de initialen PS van Pieter Schelte - behouden.

Registratie

Het Havenbedrijf Rotterdam, ‘gastheer’ van het schip, schrijft in antwoord op vragen van Rijnmond: “Het schip is geregistreerd als de Pioneering Spirit. Dat is voor het Havenbedrijf Rotterdam bepalend.”
Een woordvoerder van Allseas laat weten dat de naam Pieter Schelte nooit van het schip af is geweest. De woorden waren al op de romp gelast voordat de discussie over de naam begon. “Maar we hebben vervolgens niet voor niets de naam veranderd in Pioneering Spirit. Dat er toch Pieter Schelte staat, doet eer aan zijn pioniersgeest voor de offshore en is voor de eigenaar van Allseas een eerbetoon aan zijn vader. Maar het is nooit gewild dat mensen er aanstoot aan namen.”

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of filmpje via WhatsApp ons of Mail: nieuws@rijnmond.nl