Rotterdam gaat overlast door verslaafde dakloze mensen aanpakken, 'bedelopbrengsten afpakken'

Ze zijn de laatste maanden steeds vaker te zien. Bedelaars die bij drukke kruispunten wachtende automobilisten vragen om lege blikjes of petflessen. Of met een smoezelig koffiebekertje bedelen. Je komt ze onder meer tegen op het Drooglever Fortuynplein, de Westblaak en de Vaanweg. Daarnaast is er een hardnekkige groep van zo'n zeventig verslaafde buitenslapers die op steeds meer plekken in de stad ernstige problemen veroorzaakt.

"We zien onacceptabele overlast. De laatste tientallen jaren is Rotterdam uitgegroeid tot een prachtige stad met allemaal iconen waar we trots op zijn. Maar we gaan niet meemaken dat we verder afglijden en dat de verloedering van de jaren 80 en 90 terug gaat komen", zegt zorgwethouder Ronald Buijt (Leefbaar Rotterdam).

Hij neemt per direct een aantal maatregelen om met name de groep van zeventig van straat te halen. Liefst goedschiks en desnoods met veel aandringen, maar de wethouder is bereid ver te gaan richting degenen die hulp en opvang blijven weigeren. Dat doen vooral de Nederlandse buitenslapers. Deze mensen hebben recht op zorg, maar kiezen bewust voor een leven op straat.

“We accepteren het niet meer dat er openlijk drugs gebruikt wordt, openlijk massaal gebedeld wordt op kruispunten of dat mensen lastiggevallen worden door mensen met een drugsverslaving", zegt de wethouder.

Er wordt daarom een nieuw straatteam op de been gebracht dat ervoor moet zorgen dat de overlastgevers hulp of opvang accepteren. Op korte termijn komen er 15 tot 20 opvangplekken bij, inclusief een gebruiksruimte. Er is 24 uur per dag begeleiding en beveiliging aanwezig.

Buijt: "Het allerbelangrijkste is een persoonsgerichte aanpak, met als doel de mensen zo snel mogelijk van straat te halen. Wat we nodig hebben is dat de samenwerking met het OM, de politie en zorgpartijen nog vloeiender gaat. Want we zijn het erover eens: soms heb je een beetje repressie nodig om iemand in de zorg te krijgen. Niet alleen om een einde te maken aan de overlast voor de Rotterdammers, maar ook aan de mensonterende toestand waar deze mensen in zitten.”

Bekende overlastplekken zijn de Agniesebuurt, Museumpark, de Kubuswoningen en het gebied rondom de Pauluskerk. Ernstige overlast is ook te vinden in het Museumpark en de straten daaromheen. Het loopt omwonenden inmiddels zo over de schoenen dat ze afgelopen zondag aandacht vroegen voor de problemen.

"Met enige regelmaat vind je hier naalden, of staat er iemand op z'n gemakje crack te roken. Dealen doen ze ook niet eens meer echt beschut. Het gebeurt gewoon in het openbaar", vertelt een vrouw uit de Museumstraat. Andere bewoners plaatsen prikkeldraad in hun voortuinen om te voorkomen dat de junks daar hun ontlasting doen.

Niemand kan gedwongen worden tot zorg, beseft de wethouder. Een straatteam verandert daar niets aan. "Binnen de regels die er zijn proberen we de grenzen op te zoeken om een einde te maken aan de overlast en mensen te helpen die zichzelf echt ten gronde richten. Ik overleg met de GGD en psychiaters, maar we hebben ook de medewerking van Den Haag nodig."

Naast de wortel is er ook de stok. De burgemeester kan overlastgevers, maar ook drugsdealers en bedelaars wijk- of gebiedsverboden opleggen. Drugsdealers kunnen worden beboet. Van overlastgevers die alle hulp blijven weigeren en zich niets aantrekken van de gebiedsverboden, worden dossiers aangelegd die naar het Openbaar Ministerie gaan. Het OM kan besluiten iemand strafrechtelijk te vervolgen.

Buit kondigt ook maatregelen aan tegen de steeds vaker opduikende bedelaars, niet alleen in winkelstraten, maar ook bij grote, drukke kruispunten. “Die groep is niet eenduidig. Soms verzamelen bedelaars flesjes voor hun verslaving. Maar soms is het georganiseerde criminaliteit uit bijvoorbeeld Roemenië. We gaan veel strenger handhaven.”

Buijt denkt aan het wegsturen van vooral de ‘professionele’ bedelaars, met name op hotspots. En er komen afpakacties van de politie. De bedelopbrengst wordt dan in beslag genomen. De politie mag dit al wel doen, handhavers nog niet. Boa’s mogen ook niet iemand beboeten die een gebieds- of wijkverbod overtreedt. Rotterdam onderzoekt hoe die bevoegdheden er wel kunnen komen.

De wethouder heeft een oproep aan de Rotterdammers. “Geef alsjeblieft geen flesjes, want het lijkt misschien dat je menselijk bent, maar je houdt een leven in stand wat niet wenselijk is. Het blijft daardoor ook aantrekkelijk om op die kruispunten te bedelen, maar dat willen we echt niet meer. Niet alleen vanwege de levensgevaarlijke verkeerssituaties. Maar ook voor het aanzien van Rotterdam.”