Zo verandert Ron van Gelder (74) verwaarloosde winkelstraten: 'Als één gek begint met groeten, volgt de rest vanzelf'

"Pickwick of Marokkaanse thee?", vraagt de vrouw achter de toonbank. "Marokkaanse natuurlijk, dat is veel lekkerder", antwoordt Ron. Sinds een aantal weken begint hij zijn dag in deze bakkerij in Rotterdam-Noord. Dat hij hier regelmatig komt blijkt uit de manier waarop hij de andere vaste gasten begroet: met een stevige handdruk en een kort praatje.

Ron gelooft in de kracht van een simpele begroeting. “Een straat waar mensen naar elkaar lachen en elkaar aanspreken, is een leukere straat”, bevestigt hij. Door zelf iedereen enthousiast aan te spreken, probeert hij het goede voorbeeld te geven. “Als één gek ermee begint, volgt de rest vanzelf.”

De Rotterdamse winkelstraten leuker maken, dat is de missie van Ron. Volgens zijn LinkedInprofiel is hij kwartiermaker: in opdracht van de gemeente probeert hij verwaarloosde winkelstraten weer aantrekkelijk te maken. Eerder lukte dat op de West-Kruiskade, de Beijerlandselaan en de Crooswijkseweg. En sinds het nieuwe jaar probeert hij in samenwerking met de bewoners, ondernemers en de gemeente hetzelfde op de Noordmolenstraat en de Zwart Janstraat te realiseren.

Voor Ron draait een goede winkelstraat vooral om plekken waar mensen elkaar graag ontmoeten, waar het levendig is en waar ondernemers goed kunnen draaien. “Dat betekent een divers winkelaanbod, veiligheid op straat en een goed imago”, benadrukt hij.

Terwijl hij met een open blik door de straat loopt, wijst hij naar een ruime kruiden- en notenwinkel. “Dit is echt een voorbeeld-etalage. Vooral de verlichting is prachtig”, zegt hij. “Niet van dat blikkerige licht, maar warm en open. Dat wil je in heel de straat hebben.” Even later wijst hij met evenveel bewondering naar de prayer lounge op de hoek. “Heel slim bedacht door de ondernemer. Je kunt er tijdens het winkelen bidden, daar is hier echt behoefte aan.”

De geboren en getogen Rotterdammer is geen man van de achterkamertjes, maar “een man van de straat”, zoals hij het zelf zegt. Om de beste resultaten te bereiken, draait hij volledig mee in de wijk. “Ik doe hier boodschappen, ga naar de kapper en word lid van de lokale sportclub.”

Vijftien jaar geleden verruilde hij zijn baan als hoge pief bij een woningcorporatie voor dit werk. Met 74 jaar is hij al lang voorbij de pensioengerechtigde leeftijd, maar het werk houdt hem jong. “Ik koop mijn kleding in de wijk waar ik werk, dus pakken draag ik niet meer”, zegt hij. “En ik sport met bewoners, daardoor word ik slanker, fitter en straal ik meer. Ik hoop tot mijn tachtigste door te werken.”

Sporten doet hij nog altijd in een boksschool aan de Kruiskade. Wat begon als een manier om contact te leggen met buurtbewoners, groeide uit tot een vaste routine. Zo leerde hij Ibrahim kennen, een energieke ondernemer met een bokswinkel aan de Zwart Janstraat, waar Ron geregeld langskomt om zijn boksspullen te vernieuwen.

“Toen we hier tien jaar geleden begonnen, stond de helft van de winkels leeg”, vertelt Ibrahim. “Nu is de buurt bruisend.” Met trots spreekt hij over zijn collega’s. “Een snoepwinkel speelt slim in op TikTok-trends en een modezaak voor Marokkaanse vrouwenkleding heeft inmiddels 80 duizend volgers op Instagram. Mensen komen van heinde en verre om onze winkelstraat te bezoeken.”

Toch kan de straat nog verder groeien volgens Ibrahim. Hij hoopt op meer betrokkenheid van de gemeente: minder afval op straat en meer groen zouden een groot verschil maken volgens hem. “We hebben een sheriff nodig”, zegt hij. “Iemand die overzicht houdt en samenhang brengt. Ron kan die man zijn.”

Maar Ibrahim, en andere ondernemers in de straat, zijn ook kritisch. “Ron is een grote witte man in een straat die voor zo’n 95 procent wordt bezocht door mensen met een migratieachtergrond”, legt hij uit. “Soms is het lastig om zijn advies te accepteren. Ron zal zijn strepen moeten verdienen.”

Eerdere ervaringen spelen daarbij mee. “In het verleden heb ik vooral negatieve ervaringen gehad met witte mensen van de gemeente.” Ron knikt begripvol. “Ik sta 1-0 achter."

De Rotterdamse schrijver Arjen van Veelen waarschuwt al jaren voor de keerzijde van het aantrekkelijker maken van straten. Tegen het NRC vertelde hij: “De stad wordt mooier gemaakt, maar niet voor iedereen.” Later voegt hij toe: “Voor de afro-kapper daar op de hoek is straks geen plek meer. Voor het Surinaamse restaurantje verderop ook niet.”

“Ik ben niet zo van de gentrificatie”, zegt Ron. Hij verwijst hiermee naar het proces waar ook Van Veelen op doelt: buurten worden opgeknapt en aantrekkelijker gemaakt voor rijkere, vaak hoger opgeleide bewoners. Dat leidt vaak tot stijgende huren, nieuwe winkels en het verdringen van de oorspronkelijke, armere bewoners.

“Het is niet de bedoeling dat volkswijken worden overgenomen door mensen met elektrische bakfietsen”, legt hij uit. “Niet alles hoeft er hetzelfde uit te zien. De yuppen komen aan hun trekken bij de koffietentjes en platenwinkels van de Zwaanshals even verderop, dus ik wil de Zwart Jan niet verhippen. We moeten ook zuinig zijn op de mensen die er al wonen.”

Toch hoort het beschermen van de betaalbaarheid van de wijk niet bij zijn werk. Bij zijn plannen wordt nauwelijks stilgestaan bij de neveneffecten van het aantrekkelijker maken van winkels op de woonkosten. “Ik kan de huizenmarkt niet sturen, die ontwikkelt zich toch wel”, zegt hij. “Het is ook goed voor de stad als er inkomens en kennis bijkomen. En als er een leuk restaurantje bijkomt, zal ik dat zeker niet tegenhouden.”

Maar zo'n leuk restaurantje kan net zo goed de Marokkaanse bakker zijn waar hij deze dag begon. “Zolang het aanbod divers is – we hebben echt niet vijf shoarmazaken nodig”, zegt hij. Zijn visie op wat leuk is voor verschillende mensen is door de jaren ervaring veranderd. “Ik had ook mijn vooroordelen, maar meedraaien in verschillende Rotterdamse straten en praten met mensen uit verre landen heeft mijn perspectief veranderd.”

Nu ziet Ron het als zijn taak om de kloof tussen Rotterdammers met en zonder migratieachtergrond te dichten. “We zijn allemaal blij als Feyenoord wint”, zegt hij lachend. Die houding heeft ook vertrouwen gewekt bij Ibrahim. “Ik weet wat hij in andere wijken heeft gedaan”, zegt hij. “Daarom wil ik hem helpen bruggen te bouwen en mensen in de buurt met elkaar in contact brengen, zodat we samen de straat mooi kunnen maken.”